Traditions‎ > ‎

Costume

Trang phuc nguoi Viet
Ao tu than
Ao dai
Ao ba ba
Ao dan toc thieu so

1. Áo tứ thân

Áo tứ thân là một trang phục của phụ nữ Miền Bắc Việt Nam. Áo được sử dụng như trang phục hàng ngày đến đầu thế kỷ 20. Ngày nay, áo tứ thân chỉ được mặc trong các dịp lễ hội truyền thống.

 

Áo tứ thân gồm hai vạt, bốn tà. Áo tứ thân không có khuy, dài và có hai tay áo để xỏ vào khi mặc. Bên trong, người con gái mặc chiếc yếm. Có thể là yếm cổ xây hoặc yếm cánh nhạn xẻ sâu xuống mãi tận dưới. Yếm có màu nặng dành cho các bà đứng tuổi hoặc màu đào màu thắm đỏ dành cho các cô gái trẻ. Màu yếm này làm cho yếm có tên là yếm “bỏ bùa cho sư”. Ngoài yếm là chiếc áo cánh mỏng màu trắng tinh. Cô gái lại tết ra ngoài chiếc giây lưng xanh giữ nhẹ sự kết hợp giữa áo cánh ngắn với cạp váy hoặc quần đen. Chiếc giây lưng xanh này còn có một giá trị trang trí về màu sắc. Ngoài cùng là chiếc áo tứ thân buông xuống tha thướt làm cho thân hình cô gái được gọn gàng, thon thả. ao tu than không có khuy khi mặc, xỏ tay vào hai tay áo. Thế là đủ bộ để có thể vừa làm việc, vừa tung tẩy, đi đây đi đó.

 

Phần lưng áo gồm hai mảnh vải ghép lại, thường là màu nâu hoặc nâu non ghép với màu cùng gam; phía trước có hai thân tách rời, được buộc lại với nhau, thả trước bụng để tạo dáng người thon thả, phía trên không gài khít mà để lộ yếm màu bên trong; cổ áo viền 1 - 2 cm. Áo tứ thân dài gần chấm gót, tay áo bó chặt. Trên sân khấu truyền thống, áo tứ thân dùng cho các vai nữ nông thôn, thường may bằng vải màu sẫm có khuy tròn gài bên nách phải.

 

Nguyễn Bính (Nam Định- tác phẩm “Chân Quê”):

“Còn đâu cái áo tứ thân

Cái khăn mỏ quạ, cái quần nái đen…”

 

Nguyễn Nhược Pháp ( “Em đi chùa Hương”):

“Cùng thầy me em vấn đầu soi gương

Nho nhỏ, đuôi gà cao

Em đeo giải yếm đào

Quần lãnh, áo the mới

Tay em cầm chiếc nón quai thao

Chân em di đôi guốc cao cao.”

 

 


2. Phục trang Quan họ?

Chính là phục trang lễ hội mùa xuân thời trước của người Kinh Bắc cách điệu từ chất liệu cho tới kỹ thuật khâu vá so với các trang phục lễ hội thông thường ở các vùng khác.

 

Liền chị:

1.      Quan họ chít khăn mỏ quạ vừa ấm vừa giòn, tạo dáng khuôn mặt như búp sen. Dưới khăn mỏ quạ ta còn thấy le lói một màu hồng điều của khăn vấn.

2.      Chiếc áo mớ ba mớ bảy của liền chị. Áo mớ ba là bộ áo dài ba chiếc.

a.       Ngoài cùng là áo the thâm màu hay màu nâu hoặc màu tam giang;

b.      hai chiếc bên trong màu mỡ gà, màu cánh sen hay là màu vàng chanh. Áo chỉ cài cúc cạnh sườn còn đoạn từ nách đến cổ thì lật chéo để lộ ba màu áo ra ngoài.

3.      Bên trong là chiếc áo cánh trắng không cài cúc cổ tôn màu yếm hoa hiên hay màu đỏ thắm.

4.      Nón thúng Quai Thao,

5.      Yếm thắm hoa đào

6.      Khuyên vàng xà tích, chiếc cơi đựng trầu

7.      Váy lưỡi trai bảy bức chùng xuống gót chân.

8.      Chân đi dép mũi cong xinh xắn.

9.      Cái dây lưng vừa thắt vừa toả ra như điểm gút cuối cùng cho bộ trang phục thêm hoàn hảo.

 

Liền anh:

 

1.      Chiếc khăn vấn vuông vắn với các nếp gấp song song rành mạch làm cho khuôn mặt có hình chữ điền trang nhã. Để tăng thêm cảm giác trữ tình và giảm sự cương cường của các nét thẳng, lượt quấn đầu tiên của khăn nhiễu tam giang được lượn khẽ tạo nên nếp gấp chéo. Để tiện lợi người ta xếp sẵn thành khăn quấn hay khăn đóng.

2.      Áo the ngoài, hai cái.

3.      Quần nghiêm ống sớ chúc bâu,

4.      Chân đi giày Gia Định.

5.      Mang ô lục xoan, khi xếp đeo tay, khi giương rợp bóng.

 

 

 

 

Nói riêng về cái nón:  

-           Nón Ba Tầm: Là loại nón dùng cho các bà già đi chùa trong ngày hội làng. Chính vì thế trước hết nón Ba Tầm làm bằng loại lá già, màu vàng (theo quan niệm của người xưa màu vàng tượng trưng cho tuổi già ). Nón Ba Tầm dùng để đi hội, tuy cũng có phần tăng thẩm mỹ nhưng chủ yếu là dùng để tránh mưa, gió, nắng nên thường làm dầy. Ba Tầm cũng có độ dốc hơn nón Quai Thao. Và vì dùng cho các bà già, nên nón dù đơn hay kép thì vẫn có màu vàng đặc trưng. Ba Tầm có kích thước nhỏ hơn Quai Thao.

-           Nón Thúng Quai Thao: Là loại nón dùng cho các cô gái đi chảy hội. Do đó nó được làm bằng loại bánh tẻ có màu hồng- màu tượng trưng của tuổi trẻ. Nón Thúng Quai Thao cũng giống như nón Huế, chủ yếu dùng để làm duyên, tôn vẻ đẹp dịu dàng của người con gái. Không phải là loại nón dùng để tránh mưa, tránh gió, ít khi để đội, nên nón Quai Thao rộng và có độ dốc thấp. Cũng có khi các cô gái đội nón, đó là vào tiết xuân với những cơn mưa bụi lất phất.

 

 

Comments