Attractions‎ > ‎Architecture‎ > ‎

Architecture Thuong xa Tax

Source: Phap Luat http://plo.vn/nha-dat/am-vong-ngan-xua-trong-tham-gach-mosaic-thuong-xa-tax-610067.html

Âm vọng ngàn xưa trong thảm gạch Mosaic thương xá Tax
Chủ Nhật, ngày 31/1/2016 - 04:30Vì sao tấm thảm gạch này được trân quý đến như vậy? Thảm gạch Mosaic thực ra là đến từ đâu?


Ngày 26-1-2015, UBND Tp.HCM ra công văn 215/UBND-ĐTMT đồng ý bảo tồn một số hạng mục của thương xá Tax gồm “Cầu thang lót gạch Mosaic tại không gian sảnh chính...” Ngày 16-12-2015, SATRA (đơn vị chủ quản thương xá) gửi các sở ngành “phương án bảo tồn sẽ gồm cả việc bảo tồn bên ngoài lẫn bên trong tòa nhà Thương xá Tax”.

Sự ủng hộ của đông đảo người dân khiến người ta đặt ra câu hỏi: “Thảm gạch Mosaic đến từ Pháp, Maroc hay từ đâu”?

Theo Faissel Farhi, chủ nhân Mosaic “Zellig Gallery” ở Holywood - California, ông nội và cha đều là thợ Cả/Maâlems xây dựng đền đài kiến trúc ở kinh thành Fes xứ Maroc, thì đất sét và kỹ thuật ráp Mosaic Tax là của người Maroc nhưng hoa văn của Ba Tư/Persia.

Bài viết này hy vọng hé mở đôi điều về những nét văn hóa còn khá mới mẻ đối với người Việt Nam trên.
Từ Vườn Thiên Đàng tới Thảm Gạch Mosaic Tax

Theo tác giả Emma Clark, ý niệm “Pairidaeza” bắt nguồn từ Hỏa giáo/Zarathushtra, quốc giáo của người Persia/Ba Tư trong 13 thế kỷ (từ TK 6TCN- TK 7SCN). Tiếng Ba Tư “Pairidaeza” sau rút ngắn còn “paridiz” qua tiếng Anh/Pháp là “paradise, paradis” nghĩa là thiên đàng, nơi không còn sợ hãi, lo âu, hối tiếc. Persian là dân tộc đầu tiên làm vườn tược công viên, mơ màng đó là cảnh thiên đàng vì họ sống ở vùng sa mạc Trung Đông. Một trong bảy kỳ quan thế giới chính là khu Vườn Treo Babylone của người Ba Tư vào thế kỷ 6TCN.

Nhiều tôn giáo, văn hoá trong vùng lần lượt mượn ý niệm Vườn Ba Tư “Pairidaeza” như Ki-tô giáo với vườn Eden và Hồi giáo với Vườn Chahar-bagh. TK 3TCN, đại đế Alexander sau khi chiếm Ai Cập từ tay người Ba Tư liền mang ý niệm Vườn về Hy Lạp. Áp dụng từ lâu đài hoàng gia, dinh thự, thư viện, viện bảo tàng đến nhà quyền quí, thương nhân giàu có. Ngày nay du khách viếng lâu đài Versailles ở Paris, Hidden Garden ở Washington D.C đến Getty Villa ở California, Hoa Kỳ... không hề biết đó là tiếng vang vọng từ Ba Tư cổ xưa. Học thuật cổ điển và kinh điển như ở Ý hay Anh chỉ mới vỡ lẽ và tìm hiểu về vườn Ba Tư đầu thế kỷ 20, trước nay người ta vẫn quen gọi là “kiến trúc Hy-La”



Thiết kế Vườn Ba-Tư - Ảnh Dr. Persi, 2011, wiki

Di Sản UNESCO công nhận 13 Vườn Ba Tư đều theo mô hình trên, 4 ở Ấn Độ và 9 ở Iran.



Viện Bảo Tàng và Vườn Afif-Abad Garden, Iran





Trong đó, đền Taj Mahal ở Ấn-Độ có vẻ quen thuộc với người Việt nhất, thi hàoR.Tagore tả “giọt lệ trên gò má thời gian”.



Hơn hai ngàn năm sau từ những cơn sóng vỗ bờ một mảnh Vườn Ba Tư trôi dạt vào đất Sài Gòn. Vườn Ba Tư có sáu kiểu khác nhau với nhiều loại hoa văn. Thảm Gạch Mosaic Tax là kiểu vườn Chahar-bagh/Vườn Bốn Mảnh (chahar: bốn, bagh: vườn) nhà quyền quí dành tiếp giới ngoại giao, với bốn yếu tố chính trong tôn giáo Islam: Trời - Đất - Nước - Cây thể hiện qua Mái Vòm, Vườn, Hồ Nước, Ngôi Sao.
Mái Vòm


Theo kinh Coran, Vườn Chahar-bagh có mái vòm hình tròn tượng trưng cho không gian, biểu tượng là một Hạt Trai đặt trên bốn trụ cột. Đền đài từ Trung Đông, Trung Á, Ấn Độ tới châu Âu đều có mái vòm. Giáo đường Blagoveselskyi ở Moscow xây năm 1484-1489 có chín mái vòm dát vàng.



Photo của Petar Milosevic, 2009 wiki

Nông dân Việt “Lạy Trời mưa xuống, lấy nước tôi uống lấy ruộng tôi cầy...” thì cư dân vùng sa mạc nóng bỏng coi mưa là sự sống, là lòng thương xót trời cao gửi xuống nuôi cây cỏ, đất đai và thanh lọc “khu vườn sâu kín trong tâm hồn”. Nghệ sĩ Islam cố gắng diễn tả những gì thượng đế gửi xuống nên đền thờ Islam đều làm theo hình vòm gắn Mosaic như trời xanh chi chít ngàn sao.

Theo tác giả Nguyễn Đức Hiệp, Magasins Godard ở Hà Nội dựa theo thương xá Galeries Lafayette và La Samaritaine ở Paris có vòm trần



Vòm trần Galeries Lafayette -Ảnh của Pinpin, 2005 wiki

GMC Saigon cũng có vòm trần cao nhưng bị đập bỏ sau năm 1948 để nâng thêm tầng. Theo SATRA, mái vòm này sẽ được phục hồi ...”Đối với phương án bảo tồn bên ngoài, khối bệ cao 6 tầng với ba tầng bên dưới (tương đương với số tầng của tòa nhà năm 1924) được thiết kế mô phỏng các đường nét, nhịp điệu của kiến trúc ban đầu. Trên nóc tầng 3 ở góc đường Lê Lợi và Nguyễn Huệ có một mái vòm với hoa văn gợi lại hình ảnh của tòa nhà Grands Magasins Charner”. Thật là một tin vui nhưng cũng là một công trình đầy thách đố. Nếu tôi hiểu đúng, thì thương xá mới sẽ có ba lớp: lớp thứ nhất 3 tầng có mái vòm; lớp thứ hai 6 tầng; lớp thứ ba 43 tầng.

Vòm mới của thương xá Tax sẽ là một vòm trời cao vút đầy sao hay có cả những thiên thần bay lượn? Hoa văn sẽ khớp với ý nghĩa Vườn Hồng hơn 2000 năm trước hay theo Art Décor năm 1924? Hay sẽ “riêng một góc trời” như ngôi sao ở chân cầu thang lạc lõng với khung cảnh: ý nghĩa, vật liệu, kích thước tới màu sắc khô cứng tựa hồ một vết dao đâm vào trái tim nữ thần mỹ thuật Aphrodite? Dù không có lệnh của nữ thần, ngôi sao té giếng này từ trời rơi xuống nằm ở sảnh chính mà hồi nhỏ nhớ là không có.



Ngôi sao ở tầng một Thương xá Tax, 09/2014

Vườn Hoa Hồng



Qua kinh, thơ, tranh, gốm và thảm dệt, nghệ thuật Islam thường xuyên nhắc tới nước, vườn hoa, bóng mát. Với người Ba Tư dệt thảm là viết sử, Thảm là đền thờ thanh tịnh cho nghỉ ngơi và cầu nguyện. Thảm Ba Tư nổi tiếng khắp thế giới. Lâu đài, thư viện, dinh thự, nhà giàu bắt buộc phải có thảm Ba Tư vì thảm không chỉ là trân ngoạn mà còn nói lên trình độ chủ nhân. Viện Bảo Tàng ở Pháp, Anh, Ý, Đức, Mỹ, Nga ... đều lưu giữ Thảm Ba Tư cổ.



Thảm dệt Chahar-bagh ở Isfahan, Iran, tk 17



Kiệt tác “Rose Garden-Vườn Hồng” thi sĩ Sa'di người Ba Tư sáng tác năm 1258 ảnh hưởng văn học Đông phương lẫn Tây phương mãi tới bây giờ. Người Ả Rập chưng cất tinh dầu hoa hồng từ thế kỷ thứ 9 chỉ dành làm quà ngoại giao. Ở Maroc, mỗi tháng năm có Hội Hoa Hồng. Damascus, tên thủ đô của Syria cũng có ý nghĩa là hoa Hồng.



Thảm dệt hoa Hồng - Persian Art & Architecture 01/2016

Thảm Gạch Hoa Hồng Mosaic Tax chính là một đền thờ: Vườn là nơi cầu nguyện và Hoa Hồng tượng trưng cho điều cao quí như hoa mọc giữa đám gai. Có ba Vườn Hồng: hai Vườn hai bên cầu thang mỗi Vườn có 35 bông hồng; Vườn chính giữa nối với lầu hai là một hình cong tượng trưng cho thiên đàng, bao quanh hình chữ nhật tượng trưng cho trần thế. Lượn theo hình cong là bốn bụi hoa hồng lớn và bốn bụi hoa hồng nhỏ, tổng cộng 84 bông hồng.

Hàng lá màu xám xen giữa những bụi hồng là cây ăn trái và rau cỏ, là bóng mát của cây tùng, cây thông tượng trưng cho người đàn ông. Con số Bốn trong Chahar-bagh hàm ý bốn hướng chính của vũ trụ, là trung tâm của thế giới, sự vững chắc của trái đất, bốn dòng sông nước, sữa, rượu và mật ong. Số tám có nghĩa con người đi qua bảy tầng trời mới thấy nơi thần tiên nhất chính là “Thiên Đàng-Hasht Behesht”. Ba Thảm Gạch Mosaic có tất cả 154 bông hồng lát ba chiều.


Mosaic trên Cầu thang Tax, toàn cảnh - Ảnh Alexandre Garel, Saigon, 09/2014



Hồ Nước

21 ô vuông hình Chữ Nhật giữa Vườn Hồng Lớn chính là “hồ nước” luôn hiện diện trong Vườn Điạ Đàng Chahar-bagh. Viện Bảo Tàng Getty Villa cũng có hồ nước này nhưng không nhận ra kiểu vườn Ba Tư nên cho là hồ kiểu Địa Trung Hải.

Vườn Versailles ở Pháp được mô tả “kiểu Pháp cổ điển” dù mô hình giống hệt mô hình vườn Ba Tư. Năm 1668, kiến trúc sư André Le Notre đào một Kênh Lớn dài 1.670m ngang 62m dành cho Vua Louis XIV mùa hè rong thuyền mùa đông trượt tuyết, năm 1671 thành Venice gửi tặng Vua Louis hai chiếc Gondola (thuyền đáy bằng).



Vườn Versailles, Bồn Nước tròn, bốn góc đối xứng, xa xa là kênh đào- Ảnh Dr. Kaveh Farrokh -http://kavehfarrokh.com

Ở Saigon, người Pháp làm ngược lại. Kênh Chợ Vải 700m ngang 40m từ sông Sài Gòn dẫn vào thành Gia Định tàu bè hàng hóa tấp nập nên Kênh bị ô nhiễm tới mức cư dân yêu cầu lấp. Sau 20 năm tranh cãi, năm 1887 nguời Pháp lấp Kênh làm thành đường Charner, người Việt gọi là đường Kinh Lấp, đến năm 1956 đổi tên là Nguyễn Huệ.

Nếu người Pháp làm đường Hàm Nghi cho dân chuyển hàng hóa từ sông Sài Gòn tới chợ Sài Gòn, giữ kênh Chợ Vải thì Sài Gòn có một Vườn Địa Đàng với hồ nước thiên nhiên thông với sông Sài Gòn, giờ này có thể cho Gondola thứ thiệt dạo chơi. Hoặc chỉ lấp Kênh 500m, chừa lại 200m trước Bồn Nước ở Bùng Binh, Gondola sẽ có Vườn Địa Đàng: một hồ nước dài 200m, Bùng Binh, Vườn Hoa rồi tới Hôtel de Ville (tức Tòa Đô Chính, ngày nay là UBNDTP) như mô hình của Vườn Địa Đàng Chahar-bagh. Thật tiếc, người Pháp đã bỏ lỡ cơ hội này. Tiếc hơn nữa, Bùng Binh phun nước nay cũng không còn.

Ngôi Sao

Trong vườn Islam bồn nước chảy róc rách là trung tâm với đài phun nước thường được đặt trong một hình tám cạnh. Số tám là hình thức hình học chuyển tiếp giữa vòng tròn tượng trưng cho trời và hình vuông cho đất. Hình ảnh này luôn gặp trong nghệ thuật Islam:


Morocco Art & Architecture. Ảnh Abdel Hafid, 01/2016

Hai bên cầu thang Tax, Vườn Hồng Nhỏ có hai hình vuông lồng vào nhau thành ngôi sao tám cạnh giữa vòng tròn cùng ý nghiã “trời tròn và đất vuông” trong Chahar-bagh:




Cùng với sự phát triển của đô thị, dân cư ngày càng đông đúc hơn. Càng đông, người ta càng mong muốn thoát khỏi những khu vực bê tông đến những chốn hoang sơ hòng gặp mảnh vườn trong chính mình, nơi không ai phá hủy được. Giữ lại Thảm Gạch Mosaic Tax là cách để nhắc nhở nhân gian về một khu Vườn Điạ Đàng hoang sơ, nơi yên bình tồn tại trong mỗi tâm hồn nhưng đang dần bị bộn bề vùi lấp.

* Trong bài, một số chữ được viết hoa như tên riêng, một số không dịch vì dịch sẽ sai, một số để tiếng Việt và tiếng Anh cho tiện tham khảo.
TRẦN THỊ VĨNH TƯỜNG

Gặp hậu duệ thế hệ làm Mosaic Thương xá Tax: chuyện Ngàn Lẻ Một Đêm Saigon


Trần Thị Vĩnh Tường


28/10/2014

Ngày 26/11/1924, khánh thành thương xá Tax ở Saigon, tờ Écho Annamite của Pháp số ra ngày 27/22/1924 viết "Một trong những mảnh ðất trong mơ của Ngàn Lẻ Một Đêm..."

Hoàng Hậu Scheherazade mỗi đêm kể cho vua Ba Tư nghe một chuyện phiêu lưu, nhờ vậy thế giới Ả Rập càng thêm giàu có với bộ chuyện thần thoại Ngàn Lẻ Một Đêm thời hoàng kim. Xin ghi lại vài kỳ tích Ngàn Lẻ Một Đêm Saigon trước khi bị lãng quên.

Cho tới bây giờ, hai ngành kiến trúc và mỹ thuật phương Tây ít nhắc tới Mosaic. Mãi đến nãm 1970, Tây phương mới tò mò tìm hiểu và khám phá những ý niệm toán hình học nơi Mosaic trong kiến trúc Islam. Ban đầu cho rằng chỉ có tính trang trí như Mosaic phương Tây.

Tại sao từ kinh thành Fes?

Fes là kinh đô triều đại Idrisis từ 789, tiếp tục là kinh đô xứ Maroc cho đến năm 1912 bị Pháp đô hộ và lấy lại độc lập năm 1956. Fes, Maroc, châu Phi... có lẽ không gợi trong tưởng tượng của người Việt điều chi. Không hay rằng nơi rất xa ấy bền bỉ gửi đến cho đời những món quà nghệ thuật như từ trời rớt xuống. Đại học al-Karaouine ở Fes xây năm 859, UNESCO công nhận là đại học đầu tiên trên thế giới. Lúc đó Fes đã có gạch Mosaic, như ảnh dưới. Suốt từ đó tới nay, Fes là nơi duy nhất làm Tessera bằng tay cho thế giới Muslim ở châu Phi.



http://en.wikipedia.org/wiki/University_of_al-Qarawiyyin#mediaviewer/File:Var_132.jpg Ảnh của Khonsali 2008

Theo tờ Les potins de Paris ngày 14/06/1925, thương xá TAX xây dựng trong hai năm rưỡi từ 1922 đến 1924. "Le Grand Magasin, dont la construction était entreprise depuis deux ans et demi à Saigon, a été inauguré fin novembre dernier en plein succès." Ngày khánh thành 26/11/1924 lập lại trong nhiều Bản Tin của chính phủ thuộc điạ.Cho tới ngày chính thức đóng cửa 25/9/2014 là đúng 90 năm.

Chúng ta ít có dịp xem xét một kiến trúc khi đang xây dựng dù quá trình ấy cũng là nghệ thuật đôi khi đẹp hơn cả kết quả. Không rõ vật liệu xi măng gạch ngói có nhất nhất từ Pháp qua như khi xây nhà thờ Đức Bà không. Điều chắc chắn, vật liệu xây Mosaic Tax đến từ Fes, không từ Paris. Những nghệ sĩ ấy không bao giờ được sách vở ghi tên dù công trình của họ còn đó. Bài viết ngắn này như một lời giới thiệu muộn màng và lời chào cuối đến những vô danh đã một lần tô điểm cho Saigon, viên Ngọc Trai miềnViễn Đông.

Những chuyện tình cờ

Cuộc đời có rất nhiều tình cờ đọng lại trên bài viết này. Trong 2000 bài viết về những ngày cuối cùng của thương xá cuối tháng 10/2014, bài của Đỗ Ngọc Dona cho hình ảnh rất rõ những mảng Mosaic trên cầu thang mà tôi nhận ra là của thế giới Islam, không hề của ông Tây nào vào đây cả. Cậu bé ngồi một mình ngay ngắn ngay chân cầu thang như chờ người lớn đến đón giống chị em tôi mấy chục năm trước khi anh Hai thả ở thương xá Tax hồi sau tới rước. Một lần thấy ba đứa leo lên lan can cầu thang trượt xuống, ảnh rầy "Đây đâu phải nhà mình, con nít nào cũng phá vậy mai mốt còn gì cho mấy đứa sau". Giờ đây, đọc những bài thống thiết từ Saigon thiết tha bảo tồn thương xá Tax, khiến nhớ tới anh Hai nói "còn gì cho mấy đứa sau".

Qua một số hoạ tiết nhận ra đây là nghệ thuật Mosaic của người Maroc (Maroc tiếng Pháp, tiếng Anh là Morocco). Mảnh dưới đây gồm hai phần, một phần đúng là Mosaic ở kinh thành Fes với họa tiết Katra hình vẩy cá nhiều mầu xanh biển, đặc thù Morocco Mosaic, nửa phần còn lại hoàn toàn không đối xứng, không có tên như trong bài học về văn minh Islam.



Gặp gỡ Faissel Farhi

Nửa bánh mì là bánh mì, nhưng nửa sự thật chưa phải sự thật. Phải tìm cho ra lời giải đã dẫn tới phòng trưng bày gạch Mosaic mà chủ nhân là Faissel Farhi.

Ngày 11/10/2014, trời nắng đẹp, hoa mười giờ nở tung như trời Saigon. Zellij Gallery ở vùng West Holywood, California, gần biển Beverly Hills, khu nhà một số tài tử Mỹ, cũng gần toà nhà nơi tài tử để lại dấu tay, dấu chân, chữ ký, Clark Gable, Marilyn Monroe, Jimmy Stewart, Shirley Temple, John Wayne, Elizabeth Taylor, Cary Grant, Bing Crosby, Jean Harlow, Rock Hudson, Bette Davis, Paul Newman...

Faissel Farhi, 35 tuổi, người Mỹ gốc Maroc, sinh ra và lớn lên ở kinh đô Fes, 18 tuổi qua Mỹ học. Cuộc gặp gỡ ngắn nhưng như chạm vào trăm trang giấy chưa hề ðược in thành sách. Faissel kể hết những đìều về Zellij, đúng với truyền thống không dấu nghề của nghệ sĩ Zellij

Zellij là tiếng Maroc có nghĩa "gạch Mosaic làm bằng tay". Nghệ thuật này có tính cha truyền con nối. Nếu thủy tinh là tuyệt phẩm làm từ cát thì gạch gốm Zellij là tuyệt phẩm làm từ đất sét. Người Islam tin mỗi vẻ đẹp trong thiên nhiên đều là thông điệp từ thượng đế. Từ TK 9, cư dân ở kinh thành Fez vận dụng kiến thức tóan học, trí tưởng tượng vô song thể hiện thông điệp ấy trên mỗi viên tessera nhỏ xíu ráp thành một công trình lớn. Nếu chú ý, tesserae ở Mosaic Tax màu nhuộm không đều, men mỏng men nhạt, kích thước mỗi viên cũng không hoàn toàn 17x17mm, chính vì làm bằng tay. Thợ gốm rất nhiều nhưng đạt được danh hiệu Maâlems/thượng sư đòi hỏi nhiều hơn là sự khéo tay. Cha và ông nội Faissel đưọc tôn là Maâlems do quá trình xây dựng đền đài dinh thự tạo nên ảnh hưởng chính trị, kinh tế và tôn giáo nơi quí tộc địa phương.

Từ màu nâu nhạt, Faissel nhận ra đây chính là đất sét từ Fes. Kết luận của Faissel về họa tiết Mosaic Tax hết sức bất ngờ, một phối hợp thú vị: vật liệu từ Fes, họa tiết Persia/Ba Tư có ảnh hưởng La Mã.



Theo Faissel, sự đối xứng trong Mosaic rất khó mà các nhà nghiên cứu Tây phưong chỉ mới lưu ý từ 1970 nhưng cũng không gỉai thích đựơc tại sao người Islam đã biết từ ngàn năm trước.

Faissel cho ví dụ về đường thằng/đường cong để nhận diện Mosaic.

Nếu đối xứng từ trung tâm, chắc chắn theo họa tiết Zellij ở Maroc như trong photo tấm Mosaic treo trên tường. Tesserae của Maroc luôn cắt theo đường thẳng, biểu tượng cho tính tôn nghiêm, ráp đối xứng một cách tuyệt đối qua môt trục vô hình. Những cặp đối xứng liên tiếp phủ toàn thể bức tranh dù hợp lại thành shape tròn nhưng vẫn là tesserae thẳng

Faissel Farhi, ảnh tác giả, 11/10/2014 West Holywood, California

Nếu không đối xứng hoặc vừa đối xứng vừa "tự do", hoạ tiết có ảnh hưởng Persia/Ba Tư. Đường cong biểu tượng cho mỹ thuật. Mosaic của Ba Tư nhiều đường cong vì làm theo hoạ tiết nơi thảm Ba Tư nổi tiếng thế giới từ ngàn năm, "Tấm Thảm Thần" trong Ngàn Lẻ Một Đêm là thảm Ba Tư.

Cũng theo Faissel, không bao giờ có hai miếng Mosaic giống in hệt nhau. Vì Maâlems từ ngàn xưa vẽ trên cát trên đất và lưu giữ trong đầu. Khi có giấy bút cũng ít dùng mà chỉ tuân theo tiếng gọi thiêng liêng nào đó từ trời cao.

Maâlems làm Mosaic theo yêu cầu của khách hàng cộng thêm tưởng tượng của riêng họ. Theo Faissel, qua hoạ tiết Katra vẩy cá và màu xanh tràn ngập cầu thang , Mosaic có vẻ là một bức tranh về biển. Nhận xét của Faissel rất phù hợp với việc người Pháp năm 1925 đặt trên nóc toà nhà Grands Magasins Charners tức thương xá Tax một kèn báo hiệu khi có tàu từ Pháp sang mang theo thư từ và hành khách cập cảng Saigon.

Faissel rất cảm động không ngờ ở môt nơi xa xôi như Việt Nam, mảnh đất sét của quê hương anh được hân hạnh ở đó 90 năm và yêu mến nhường ấy. Faissel sẽ ghi nhận câu chuyện hãn hữu này trong lịch sử Mosaic Islam. Cũng xin được biết đoạn cuối Mosaic Tax ra sao để còn tường trình về kinh thành Fes một mảnh Zellig lưu lạc. Faisseil cũng hứa, nếu may mắn được giữ lại, Faissel sẽ tặng những viên tesserae bị tróc.

Có ý nghĩa tôn giáo không?

Faissel cúi chào theo kiểu người Maroc, chúc Zellij vạn sự bình an. Tôi cũng nghiêng chào Faissel hai lần. Một nghiêng thay cho Mosaic Tax, hai nghiêng cho người lưu giữ một góc nghệ thuật thế giới. Có bạn hỏi "Mosaic có ý nghĩa tôn giáo không". Xin giữ điều đó cho riêng tôi, nhỡ không may không giữ được Mosaic ở Tax, sẽ không gây rắc rối ngoại giao.

Cùng với 3486 chữ ký ủng hộ phương án của Tổng Lãnh Sự Phần Lan xin giữ lại Tax, quyết định "bảo tồn một số hạng mục ở Tax" ngày 23/10/2014 nơi Ủy Ban Nhân Dân thành phố và cuộc gặp gỡ với Faissel định mệnh hình như đang mỉm cười với Tax.

Không phải chỉ nghệ sĩ mới làm nên cái đẹp. Mà cùng hướng về điều đẹp mới là mẹ đẻ của Mỹ Thuật. Hãy cứ tin như thế!

Định mệnh ngoại hạng của miếng Mosaic Tax không chỉ ngừng lại ở đây, xin đón đọc bài sau: Từ bình Chu Đậu đến Mosaic Tax





Trần Thị Vĩnh-Tường

28/10/2014
-----

Tham khảo

gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5559259p/f18.image

Dona Đỗ Ngọc- Con gà và cầu thang ở thương xá Tax

http://donadongoc.blogspot.com/2014/08/con-ga-va-cau-thang-o-thuong-xa-tax.html
Khi xem loạt ảnh về thương xá Tax tôi post lên hôm qua, chị bạn đang sống ở nước ngoài bảo xem hình chị ấy nhớ Sài Gòn quá. Tôi trả lời, tôi ở Sài Gòn mà cũng nhớ … Sài Gòn. Sống giữa Sài Gòn mà hàng ngày chỉ đi qua Sài Gòn. Cho đến khi…


Hôm nay, khi tôi đang lay hoay chụp khu vực cầu thang thương xá Tax, một phụ nữ cứ đứng nhìn tôi hồi lâu, nụ cười chị rụt rè, hiền hậu. Mãi chị mới ngại ngần nhờ tôi chụp dùm chị một tấm ảnh kỷ niệm với Tax lần cuối, vì tuổi thơ của chị, cả gia đình chị gắn bó với Sài Gòn, với nơi này. Phong cách chị nền nã, đôn hậu, giọng nói nhẹ nhàng, ấm áp…rất Sài Gòn, một Sài Gòn của những năm 50, 60. Chị bảo bình thường mấy khi đến đây, nghe nói Tax sẽ không còn nữa, chị phải ra nhìn lại nơi này lần cuối. Nhìn chị cứ tần ngần nhìn ngắm, đi tới đi lui, thấy thương và phần nào hiểu nỗi lòng của chị, một phụ nữ Sài Gòn, một người gốc Sài Gòn chánh hiệu.


Chụp nhiều góc, nhiều hình ảnh của Tax, thu hút tôi nhất lại là khu vực cầu thang và những con gà bằng đồng. Đẹp, tinh tế đến từng chi tiết hoa văn uốn lượn dọc cầu thang, nẹp bậc thang, gạch lát…Không hiểu sao, tôi rất chú ý đến biểu cảm trên “gương mặt” những con gà bằng đồng. Tôi chụp và lưu giữ tư liệu về Sài Gòn ở tuổi sau 300, còn những hiện vật của toà nhà 130 tuổi ai/nơi nào sẽ lưu giữ? Nếu chẳng may, hoặc may hơn là…



Tax được phục dựng như nguyên bản ban đầu (1880), với 4 đến 5 tầng hầm (như Vincom đã làm), để giải quyết “nỗi khát” diện tích của nhà đầu tư. Sao lại không?

























Comments